flora

“Çaji i malit po zhduket”

Çaji i malit, i përdorur aq shumë në familjet shqiptare, veçanërisht gjatë periudhës se dimrit, kur edhe virozat janë më shumë prezente, është në rrezik zhdukjeje. Alarmin e jep botaniku Jani Vangjeli, i cili sjell një studim të thelluar prej 950 faqesh mbi florën shqiptare, që për herë të parë vjen në formën e një atlasi. “Çaji i malit është gjendur në malin e Polisit një ekzemplar këtu, një atje, ndërkohë që përpara formonte sfond, tani është gati në rrezik zhdukjeje. Ky çaj që shesin fshatarët, është i kultivuar, nuk e ka aromën e ambientit natyror. Pse ka ndodhur kjo?

Bima më e çuditshme në Britani me prezencë fantazme

Ajo shfaqet dhe zhduket përsëri, madje edhe është deklaruar e zhdukur dhe sërish, si një fantazëm e mirë, u rishfaq. E shikon, është aty dhe më pas nuk është më. Kaluan dekada, dhe njerëzit kërkonin nëpër pyje, me sytë në tokë, duke kërkuar për këtë lule, duke humbur shpresat, dhe ja krejt papritur ajo shfaqet përsëri! Në një zonë krejtësisht të pamenduar, shumë larg syrit të njeriut, e fshehur në errësirë, e gjatë sa gishti i madh i dorës, pa gjethe, shfaqet lulja më e rrallë në Britaninë e Madhe. Është e njohur si orkidea fantazmë, dhe kur ajo shfaqet, njerëzit marrosen.

Bjeshkë më bjeshkë, “plantacioneve” natyrore të bimës magjike

Udhëtojmë drejt qarkut të Kukësit, ku përfshihen rrethet Kukës, Has e Tropojë, trevat e të cilëve, me të drejtë mund të quhen edhe perlat e Alpeve Shqiptare, atje ku shqiponjat dhe banorët e këtyre anëve kanë ngritur në shekuj foletë e tyre. Rrugën e bëmë pa e ndjerë fare, sepse diskutimet tona u përqendruan vetëm në një temë: në florën mjekësore të këtyre anëve, llojet, vlerat, gjeografinë dhe sasitë që mund të grumbullohen në këto rrethe, si edhe u ndalëm në një specie të veçantë, boronicën.

Di Caprio vizitë në xhunglën indoneziane për mbrojtjen e natyrës

Aktori amerikan, Leonardo Di Caprio zhvilloi një vizitë në xhunglën indoneziane për të dhënë mbështetjen e tij ndaj grupeve lokale që luftojnë për mbrojtjen e florës dhe faunës së kërcënuar nga shpyllëzimi dhe gjuetia e jashtligjshme. Aktori më i mirë në filmin “The Revenant”, qëndroi fundjavën e kaluar në pyllin tropikal të parkut kombëtar Leuser, në ishullin e Sumatras. Kjo zonë ka një potencial të lartë në ruajtjen afatgjatë të natyrës dhe në të banojnë shumë kafshë si orangotangu apo tigri, që janë në zhdukje për shkak të shfrytëzimit të pyjeve.

Foletë e shpendëve në Divjakë-Karavasta rrezikojnë të shkatërrohen nga pallatet shumëkatëshe

Prej dekadash Parku Kombëtar Divjakë-Karavasta ka qenë shtëpi e 24 specieve në rrezik zhdukje dhe e miliona shpendëve të tjerë, që e përzgjedhin atë për folenizim apo shtegëtim. 22 hektarët e kësaj zone gëzojnë mbrojtje më të lartë me ligj dhe janë një ekosistem unik flore dhe faune, ku spikat pelikani kaçurrel. Çdo vit, disa mijëra vizitorë vijnë këtu veçanërisht për të admiruar nga larg shpendët e rrallë në habitatin e tyre natyror, ndërsa i vrojtojnë ato me dylbi dhe teleskopë.

Kush po e vjedh luginën e Nartës?

Laguna e Nartës është një ndër të paktat në Shqipëri, e cila ka ende një botë të pasur me florë dhe faunë. Kjo lagunë ka shtrirjen e saj në Vlorë dhe ka një sipërfaqe të konsiderueshme. Pasuritë e saj janë të shumta, por kohët e fundit ka filluar një erozion në to, pasi ka ndërhyrë dora e njeriut. Problemet janë të shumta, pasi disa muaj më parë nga qeveria u mendua që në kjo zonë të kthehej në një zonë naftë mbajtëse, duke rifutur dhe njëherë duelin, nëse duhet zhvillim mjedisor apo zhvillim industrial.

Librazhd: “Së bashku për një mjedis të përmirësuar në Bashkimin Europian”

Parku Kombëtar i Shebenikut, pjesëmarrja publike mjedisore, legjislacioni europian dhe monitorimi i çështjeve mjedisore. Në forum u diskutua për situatën sot në Parkun Shebenik-Jabllanicë, problematikat, vështirësitë, si dhe për krimet mjedisore që po ndodhin. Po kështu lektorë nga Maqedonia folën për praktikat që ndiqen në Maqedoni. Gjatë takimit, pati mjaft diskutime për situatën sot dhe se si mundet të bëhet dhe roli i shoqërisë civile në informimin dhe edukimin e komunitetit, dhe trysninë që duhet të ushtrohet ndaj drejtuesve për të mbrojtur mjedisin.

Mbrojtja e specieve endemike të rrezikuara të florës në rrethin e Bulqizës

Shoqata e Ekspertëve të Rinj Mjedisor (SHERM) në bashkëpunim me FKPKK gjatë periudhës Dhjetor 2015 – Nëntor 2016 ka zbatuar projektin me temë: "Mbrojtja e specieve endemike të rrezikuara të florës në rrethin e Bulqizës”, në kuadër të projektit Econord të zbatuar nga Fondacioni Shqipatar për Zhvillimin e Kapaciteteve Lokale (ALCDF) dhe të financuar nga Delegacioni Evropian në Shqipëri.

Një lule e bardhë, në kufirin midis tokës dhe detit

Një lule e bardhë, në mjedise ekstreme në kufirin midis tokës dhe detit e cila shfaqet çdo verë në bregdetin tonë nga Shkodra deri në bregdetin e Vlorës. Këto mjedise ku çdo vit shohim të lulëzojë zambaku i detit janë dunat ranore në bregdet. Dunat ranore bregdetare janë grumbullime të rërës nga lumenjtë ose nga valët e detit dhe vazhdimisht të ndryshueshme, vazhdimisht rimodelohen nga rrymat dhe erërat. Bimët që të rriten dhe të lulëzojnë në këto mjedise të vështira duhet të përshtaten ndaj këtyre kushteve të pafavorshme.

Një satelit franko-izraelit vëzhgon ndikimin e ndryshimit të klimës te bimët

Kompania ajrore evropiane “Arianne” ka nisur me sukses dy satelitë të vëzhgimit në orbitë nga baza e saj në Kourou në Guajanën Franceze, njoftoi dje kompania. Nisja u krye dje në 10:58 duke përdorur një raketë kozmike ”Vega” e projektuar për ngarkesa të vogla dhe të mesme. Një nga satelitët ka si qëllim të vëzhgojë bimësinë në më shumë se 100 vende në të gjithë tokën për një periudhë kohore prej dy vjet e gjysëm për agjencinë hapësinore franceze, CNES.

Pylltaria, sfida e zhvillimit në Shqipëri

Për periudhën që po kalojmë, Shqipëria është vend i veçantë në rajon që ka dy Moratoriume, një për Gjuetinë dhe tjetri më i rëndësishëm se i pari, për Pyjet. Të dy të lidhur ngushtë me njëritjetrin, pasi një pjesë e varfërisë së kafshëve të gjuetisë është e shkaktuar edhe nga gjendja e rëndë e pyjeve. Moratoriumet ndalojnë (gjuetinë, prerjet në pyje etj.), dhe për këtë bëjnë mjaft mirë! Me sa duket sikur e gjithë barra i bie Shërbimit Pyjor apo Inspektoratit Mjedisor! Po ua lamë këtë barrë vetëm këtyre, le ta themi që në fillim se gjendja në Pyje dhe kafshë të egra nuk mund të përmirësohet kurrë! 

Shqipëria, vendi i tulipanëve…

Një nga vlerat më të veçanta të natyrës shqiptare është edhe tulipani. Për disa kjo mund të duket e çuditshme, në mos çmenduri, por në fakt është e vërtetë. E këtu nuk flitet për një lloj të vetëm, por për disa të tillë që i rendisin trojet shqiptare ndër më të pasurat më këtë lloj bime në Europë. Vetëm deri pak kohë më parë bota njihte 113 lloje tulipanësh, por duke qenë se shumë prej tyre janë zbuluar herët, pasi në Europë ata kanë mbërritur që në shekullin XVI, një grup ndërkombëtar ekspertësh kreu analiza morfologjike dhe gjenetike të reja të specializuara.

Shqiponjat në rrezik zhdukjeje në Shqipëri

Shqipëria ka një listë të posaçme të shpendëve më të rrezikuar dhe për të cilët do të kërkohet mbrojtje e veçantë. Ministria e Mjedisit dhe Pyjeve ka hartuar një listë, e cila është botuar se fundi në faqen e Fletores Zyrtare. Kujtojmë se Ministria e Mjedisit ka zgjatur moratoriumin për mbrojtjen e shpendëve, shumë prej të cilëve ishin drejt zhdukjes në vendin tonë. Janë rreth 170 lloje shpendësh, të cilët do të kenë mbrojtje të veçantë. Zakonisht është folur në përgjithësi për moratoriumin e gjuetisë, por së fundi kemi një listë konkrete me shpendët e rrezikuar dhe që mbrohen posaçërisht.

Stebleva, një mrekulli që as shitet dhe as blihet lehtë

Stebleva, një nga fshatrat e krahinës së Gollobordës, 35 km larg nga Librazhdi, është një fshat i vizitueshëm gjatë verës. Rrethuar me pyje të lartë, ajër i freskët dhe gjelbërim ngado, është një oaz i mrekullueshëm në lindje të Shqipërisë. Mersin Hoxha, kryetari i Shoqatës “Stebleva”, ndryshe nga kolegët e tij të shoqatave dibrane në Tiranë, që kujtohen për vendlindjen vetëm për Ditë vere a Shëngjergj, është kthyer ta drejtojë shoqatën e tij në Steblevë, aty ku ka trojet e të parëve të tij.

Strumi, këneta që fsheh mistere me shpendë e bimë unike në botë

E mbuluar me plot mister dhe e lënë në harres është Strumi ose "këneta e zezë" në Roskovec. Për të ka shumë gojëdhëna, por deri tani akoma nuk ka ndonjë studim të mirëfilltë se çfarë në të vërtet përmban kjo kënetë. Ajo shtrihet mes Roskovecit dhe Beratit ndërsa në Strum rriten bimë për të cilat thuhet se janë unike në botë. Kohët e fundit ka tentative që territori prej 3 hektarësh i mbuluar me ujë të bëhet i vizitueshëm për turistët. Ndodhet në rrugën nacionale Roskovec- Berat, por është i mbuluar më shumë mistere, njëkohësisht është i shpallur edhe monument natyror, bëhet fjalë për Strumin.

Zbulime të rëndësishme në botanikën shqiptare

Studiuesit shqiptarë po zbulojnë specie të reja bimore megjithëse në kushtet e vështira nga mangësitë në mbështetjen financiare në shkencat natyrore. Profesor Lulëzim Shuka ka dërguar për botim dy specie të reja për shkencën e botanikës të zbuluara në Malin e Tomorrit. Me zbulimet e fundit dhe ato të kryera në vitet gjashtëdhjetë nga shkencëtarë të huaj, Mali i Tomorrit radhitet në zonën më të pasur me lloje endemike në Shqipëri. Ndërkohë, dy bimë të tjera endemike të zbuluara më parë po studiohen në dy universitete europiane për vetitë antitumorale të përbërjes kimike të tyre.