Ku po shkon oksigjeni i Tokës?

Gazi jetësor po zhduket nga atmosfera gjatë 800 mijë viteve të fundit. Diçka e çuditshme po ndodh me nivelin e oksigjenit në planetin tonë, gjë e cila ka lënë hulumtuesit të habitur përsa i përket kësaj çështjeje. Shkencëtarët që testojnë koncentrimin e oksigjenit në atmosferë kanë gjetur se niveli ka rënë me rreth 0.7 % gjatë 800 mijë viteve të fundit, duke e krahasuar me nivelin “modern”. Për më tepër, shkalla e rënies është përshpejtuar me 0.1 % gjatë shekullit të kaluar. Nivelet e oksigjenit tani qëndrojnë në rreth 21%, por kanë lëvizur shumë gjatë historisë 4.3 miliardë-vjeçare të planetit.

Si mostër të atmosferës së lashtë, një ekip i udhëhequr nga hulumtuesit në Universitetin Princeton në New Jersey, studioi flluska të gazit të ngrirë në akullin e Groenlandës dhe Antarktidës mijëra vjet më parë. Duke matur ndryshimet në përqendrimet atmosferike të oksigjenit dhe azotit, ata treguan një trend në rënie të lehtë në mijëra vjet. Hulumtuesit besojnë se djegia e lëndëve djegëse fosile ka çuar në rritjen e shpejtë gjatë shekullit të kaluar - nga konsumimi i oksigjenit dhe lëshimi i sasive të mëdha të dioksidit të karbonit në atmosferë - por shkaku i rënies më afatgjatë ka qenë i komplikuar për t'u përcaktuar.

Ndryshe nga rënia e kohëve të fundit, nuk ka prova për të sugjeruar nivelet e dioksidit të karbonit në rritje të konsiderueshme gjatë kësaj periudhe. Por studiuesit besojnë se një seri e reaksioneve kimike që ndodhin në atmosferë, të njohura si erozion silikat, mund të shpjegojnë këtë mungesë të dioksidit të karbonit.

"Planeti ka procese të ndryshme që mund të mbajnë nivelet e dioksidit të karbonit në kontroll," tha Dr Daniel Stolper, një gjeoshkencëtar në Princeton.

Për mijëra vjet, dioksidi i karbonit në atmosferë reagon për të formuar minerale të karbonatit të kalçiumit, në një formë të ngurtë. Në afatet kohore gjeologjike, ky proces e izoloi dioksidin e karbonit në shkëmbinj. Shkencëtarët besojnë se dioksidi i karbonit që lëshohet në atmosferë nga djegia e lëndëve djegëse fosile, po sjell rritjen e temperaturave më shpejt. Por aktiviteti njerëzor po e përshpejton këtë proces. Një shpjegim i mundshëm për rënien e oksigjenit është rritja e erozionit, i cili do të sjellë sedimente të ekspozuara. Me temperatura mesatare globale të ulëta në të kaluarën, oqeanet e botës do të ishin në gjendje të përthithnin më shumë oksigjen, ashtu si dhe ujërat e ftohta më shumë gaz.

"Këto të dhëna përfaqësojnë një pikë referimi të rëndësishme për studimin e historisë së oksigjenit atmosferik," tha Dr John Higgins, bashkë-autor i studimit.

"Kuptimi i historisë së oksigjenit në atmosferën e Tokës është i lidhur ngushtë me evolucionin e jetës komplekse. Kjo është një nga këto, pyetjet e mëdha themelore të vazhdueshme në shkencën e Tokës.”

Print

News

Archive of all EEA's news releases.

Top Environment News -- ScienceDaily

Top stories featured on ScienceDaily's Plants & Animals, Earth & Climate, and Fossils & Ruins sections.
Feed not found.

Reuters: Environment

Reuters.com is your source for breaking news, business, financial and investing news, including personal finance and stocks. Reuters is the leading global provider of news, financial information and technology solutions to the world's media, financial institutions, businesses and individuals.

BBC News - Science & Environment

BBC News - Science & Environment

Environment | The Guardian

Latest Environment news, comment and analysis from the Guardian, the world's leading liberal voice

Environmental News Network

Environmental News Network
Feed not found.