Zjarret në Portugali: Pse janë kaq vdekjeprurëse?

"Niveli i tragjedisë njerëzore që nuk kemi parë kurrë." - kështu e përshkroi kryeministri portugez Antonio Costa, zjarrin e madh pyjor që ka depërtuar në qendër të vendit, duke lënë të paktën 64 vetë të vdekur që nga e shtuna. Zjarret janë një kërcënim i përvitshëm në Portugali. Më shumë kanë shpërthyer atje, midis viteve 1993 dhe 2013, sesa në Spanjë, Francë, Itali apo Greqi, raportoi Agjencia Evropiane e Mjedisit vitin e kaluar, pavarësisht nga madhësia relativisht e vogël gjeografike e vendit.

A ishte tragjedia e këtij viti e parandalueshme? A mundet Portugalia të bëjë gjithçka për të shpëtuar jetën dhe për të minimizuar dëmet? Çfarë e solli Portugalinë në një situate të tillë?

Klima dhe terreni

Portugalia, në skajin jug-perëndimor të Evropës, është një vend i ngrohtë i rrahur nga erërat e forta jashtë Atlantikut.

Shkencëtarët thonë se ndryshimi i klimës ka pasur një ndikim, duke shtyrë "sezonin e zjarrit" nga dy deri në pesë muaj. Këtë vit, vera ka marrë një fillim të nxehtë, me temperatura që tashmë tejkalojnë 40 gradë C në zona të caktuara, dhe kjo vjen pas një pranvere të thatë dhe të ngrohtë.

Historia e pronësisë dhe menaxhimit të pyjeve

Portugalia është një nga vendet më të pyllëzuara në Evropë, por shumica dërrmuese e pyjeve - 85%, sipas Institutit Botërore të Pyjeve - është në pronësi private.

Pronësia pyjore është shumë e fragmentuar, me parcela në pronësi private mesatarisht vetëm pesë hektarë (12.7 hektarë). Mungesa e menaxhimit të pyjeve është një pjesë e rëndësishme e problemit të Portugalisë. Pasi zvogëlimit të popullsisë rurale, shumë prej këtyre parcelave në pronësi private janë lënë pas dore.

Pyjet monokulturë

Pjesa më e madhe e zonës në flakë është e dominuar nga eukalipti, një lloj druri australian i ardhur në Evropë në shekullin e 18-të, por që lulëzoi në Portugali me rritjen e industrive së letrës në mes të shekullit të 20-të. Kjo është një nga pemët më fitimprurëse, por ekologët thonë se eukalipti thith ujëra të rrallë nëntokësorë dhe është i dëmshëm për jetën bimore dhe atë të kafshëve autoktone. Kjo bimë e pasur me limfë që tanimë mbulon pjesë të mëdha të Portugalisë qendrore dhe veriore është gjithashtu shumë e ndezshme.

Eukalipti u rreshtua anës rrugës N-236, ku 47 vetë vdiqën në makinat e tyre ndërsa përpiqeshin të shpëtonin.

Strategjia e paefektshme e parandalimit të zjarrit

Strategjia e qeverisë për zjarrin në pyje - ose mungesa e një strategjie - ka patur kritika të veçanta në mediat vendore.

"Ajo që dështoi të shtunën? Gjithçka, siç ka ndodhur për dekada" ishte titulli në një analizë në faqen e lajmeve Publico. Në analizë, më tej lexohet se tri hallkat e strategjisë - parandalimi, mbikëqyrja dhe identifikimi, dhe reagimi - janë ndarë midis agjencive të pakoordinuara të cilat fajësojnë njëra-tjetrën kur gjërat shkojnë keq.

Kjo i referohet dështimit të qeverisë për të zbatuar plotësisht një plan për mbrojtjen nga zjarri në pyje, i propozuar më shumë se 10 vjet më parë. Kjo mund të ketë qenë e ndërlikuar nga kriza e borxhit të Portugalisë, e cila precipitonte një kontigjent ndërkombëtar të ndihmës prej 78 miliardë eurosh (68 miliardë dollarë, 110 miliardë dollarë) për një program shkurtimesh dhe privatizimi.

Tani, sipas ekspertëve, theksi vihet në reagimin emergjent ndaj shpërthimeve të zjarrit, më shumë se në menaxhimin territorial afatgjatë që do të ulte rrezikun dhe do të minimizonte përhapjen e flakëve.

Gazeta tregon mungesën e "korsive të sigurisë" duke krijuar një ndërprerje midis banesave dhe pyjeve që do t'u mundësonin zjarrfikësve të përqëndrohen në luftimin e zjarrit sesa në evakuimin e njerëzve. Shtëpitë mund të ndërtohen me dhoma të sigurta ku njerëzit mund të strehohen nëse flakët e zjarreve në pyje afrohen.

Të tjerë gjithashtu kanë kritikuar tolerancën karshi kompanive pyjore.

"Plantacionet lejohen të mbillen në buzë të rrugës, çka përbën krim, sepse nëse një pemë bie mbi të, bllokon rrugën dhe ky është fundi për të gjithë", tha Caleb Cluff, një gazetar australian që raportoi ngajrjen për radiostacionin e BBC.

Përgjigja emergjente

Qeveria është zotuar të shqyrtojë problemet e komunikimit dhe planifikimit të cilat mund të kishin kontribuar në shkallën e katastrofës.

Kritikët thonë se mungesa e një sistemi paralajmërues të modernizuar - për shembull, një sistem njoftues alarmi me SMS ose aplikacione alarmi të telefonisë celulare - nënkuptonte se banorët aty nuk ishin plotësisht të informuar dhe filluan të veprojnë sipas instinktit.

Problemet e komunikimit u zgjeruan edhe në shërbimet emergjente, të cilat u gjendën në pamundësi për të komunikuar pasi rrjeti direct telefonik i emergjencës u dogj. Disa zjarrfikës gjithashtu përmendën mungesën e pajisjeve.

“Pas kësaj katastrofe duhet të reflektojmë seriozisht dhe të ndryshojmë autoritetet e mbrojtjes civile".

Print

News

Archive of all EEA's news releases.

Top Environment News -- ScienceDaily

Top stories featured on ScienceDaily's Plants & Animals, Earth & Climate, and Fossils & Ruins sections.
Feed not found.

Reuters: Environment

Reuters.com is your source for breaking news, business, financial and investing news, including personal finance and stocks. Reuters is the leading global provider of news, financial information and technology solutions to the world's media, financial institutions, businesses and individuals.

BBC News - Science & Environment

BBC News - Science & Environment

Environment | The Guardian

Latest Environment news, comment and analysis from the Guardian, the world's leading liberal voice

Environmental News Network

Environmental News Network